K
hi dạy bài “Cây bút thần” (Truyện cổ tích Trung Hoa), đến chi tiết tên vua cướp bút thần của Mã Lương, định vẽ thoi vàng thì hóa ra con mãng xà, định vẽ núi vàng thì ra núi đá, tôi phát vấn một câu hỏi đã chuẩn bị sẵn:
- Ơ, sao lạ quá vậy. Cũng cây bút ấy, Mã Lương vẽ gì được nấy. Còn với tên vua thì hoàn toàn ngược lại. Thầy đố em nào lý giải được vì sao lại có sự lạ này nhỉ?
Cả lớp tỏ ra rất hào hứng trước câu hỏi mang tính tình huống bất ngờ này. Nhiều cánh tay tới tấp giơ lên. Và câu trả lời của các em là vì đây là bút thần do tiên ông tặng để giúp Mã Lương làm việc tốt, việc thiện, còn tên vua thì lại dùng nó để mưu cầu lợi ích cho riêng mình nhằm thỏa mãn tính xấu là lòng tham nên phép thiêng của bút đã không còn. Tôi lập tức khẳng định ngay:
- Các em đều nói đúng quá nhưng chưa đủ. Còn một lý do quan trọng nữa, thầy đố em nào phát hiện ra?
Thấy các em lúng túng, tôi gợi ý:
- Rõ ràng ở đây các em đã chỉ ra bút thần mất thiêng vì ở tên vua thiếu “cái tâm thiện”. So với Mã Lương, hắn còn thiếu một yếu tố rất cơ bản nữa để giúp cây bút hiển linh, đó là gì nào?
Thấy các em vẫn bí, tôi liền gợi mở bằng một câu liên hệ gần gũi:
- Thầy thấy trong lớp ta có bạn B bút rất tốt nhưng chữ vẫn xấu trong khi bạn A bút rất bình thường nhưng chữ lại rất đẹp. Vậy vì sao có sự trái ngược đó?
Các em trả lời ngay: “Vì bạn A khéo tay”.
- Đúng quá! - Tôi thốt lên. - Tương tự như vậy, ở tên vua trong câu chuyện này, so với Mã Lương hắn đã thiếu hẳn yếu tố quyết định thứ hai đó là gì nhỉ?
- Sự khéo léo, tài năng ạ! - Cả lớp đồng thanh đáp thật hồn nhiên.
- Vì sao Mã Lương có điều này mà tên vua lại không?
- Mã Lương kiên trì khổ công học hỏi, rèn luyện ạ.
- Vậy qua chi tiết tên vua sử dụng bút thần, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Các em đã không khó khăn gì để đưa ra câu trả lời:
- Muốn thành công bất kỳ công việc gì cùng với công cụ tốt phải luôn có trong mình hai chữ “tâm” và “tài” ạ.
- Muốn có hai chữ này, ngay từ bây giờ trên ghế học đường ta phải luôn làm gì?
- Không ngừng tu dưỡng và rèn luyện ạ!
Vậy là bằng sự nhạy cảm và gợi mở khéo léo, tôi đã giúp các em qua hiểu văn để hiểu đời, hiểu người và hiểu chính mình. Từ đó mà có suy nghĩ đúng, thái độ đúng và hành động định hướng đúng trong hành trình đi tới tương lai của mình.