C
ó một câu chuyện kể rằng:
“Một cô bé nọ rất hiếu thảo sống với người mẹ đã đơn thân sinh thành, nuôi dưỡng cô lớn lên trong hoàn cảnh đói khổ, thị phi của người đời. Một ngày kia, người mẹ lâm trọng bệnh. Cô bé chỉ biết ôm mẹ trong cơn đau vật vã mà khóc than thảm thiết. Thương tình, một ông Tiên hiện ra nói với cô:
- Cháu hãy đến thung lũng tìm hái một bông hồng vàng về sắc cho mẹ uống, rồi mẹ cháu sẽ khỏi.
Trải qua bao hiểm nguy, xuyên rừng vượt núi, cô bé đã tìm đến được khu vườn hoa hồng đẹp mê hồn ở thung lũng nọ. Cô chào bà chủ vườn rồi thổn thức kể với bà về nguyện ý của mình trong dòng nước mắt. Được bà cho phép, cô bé chạy ào vào khu vườn tìm cho bằng được đóa hồng vàng. Cô mừng quýnh ôm đóa hồng vào ngực và chạy một mạch ra khỏi khu vườn với hy vọng nhanh chóng cứu được mẹ thoát tay tử thần.
Kỳ lạ thay, đóa hồng trên tay cô bé bỗng không cánh mà bay. Cô đành quay lại xin bà chủ vườn vào hái bông hồng vàng thứ hai. Cũng như lần trước, cô bé cứ ra khỏi khu vườn là bông hồng lại biến mất. Sau cả chục lần như vậy, cô bé bất lực ngồi khóc.
Ông Tiên hôm trước lại hiện ra và ghé vào tai cô bé hỏi nhỏ:
- Con hãy nhớ lại xem, lúc ra khỏi vườn con có quên điều gì không?
Cô bé như bừng tỉnh và hiểu ra tất cả. Cô vội quay lại khu vườn. Bà chủ vườn vẫn vui vẻ cho cô vào vườn. Chỉ lát sau, bông hồng vàng rực rỡ đã lại nằm trọn trong vòng tay cô.
Nhớ lời Tiên ông dặn và rút kinh nghiệm những lần trước, lần này, trước khi ra khỏi khu vườn, cô bé không quên khoanh tay cảm ơn bà chủ vườn:
- Cháu cảm ơn bà! Cảm ơn bà nhiều lắm ạ!
Giờ thì cô bé đã thỏa nguyện. Bông hồng vàng không còn biến khỏi tay cô nữa!”.
Khi giáo dục học trò về “lễ độ”, trong giờ chủ nhiệm lớp, tôi hay kể cho học sinh mình nghe câu chuyện trên. Sau khi cho các em trao đổi sôi nổi về nội dung và ý nghĩa câu chuyện, tôi không quên nhấn mạnh bằng lời kết đầy tâm huyết:
- Đấy, các em thấy không, chỉ một lời cảm ơn thôi mà có giá trị vậy đó! Không có nó, ta sẽ chẳng có gì. Có nó, ta sẽ có tất cả. Câu chuyện đó đã dạy cho ta bài học sống động: “Phải biết hình thành cho mình thói quen tử tế, lễ độ bắt đầu từ việc học những lời nói, cử chỉ đơn giản thường ngày mà có ý nghĩa sâu xa, vô giá. Tiên học lễ hậu học văn là thế!”.
Những tiết sinh hoạt lớp chủ nhiệm, thay cho những bài thuyết giáo răn đe, khiển trách, tôi thường dùng hình thức kể cho các em nghe những câu chuyện sưu tầm hoặc tự sáng tác thấm đẫm sắc thái giáo dục như vậy. Và tôi nhận ra hiệu ứng của nó thật tuyệt vời. Sau khi các em đã thích thú lắng nghe, tôi hướng dẫn để cả lớp tranh luận và tự mỗi em rút ra bài học mình tâm đắc nhất từ câu chuyện đó.
Mô hình sinh hoạt chủ nhiệm này vừa tạo ra không khí vui vẻ, cuốn hút vừa giúp cho quan hệ thầy trò giữa tôi và các em không còn khoảng cách, đồng thời việc tiếp nhận các bài học giáo dục từ thầy tới trò luôn được tự nhiên và thấm thía, lâu bền.