C
âu hỏi : Điều gì xảy ra khi chủ nghĩa dân tộc biến mất?
Krishnamurti : Hiển nhiên là trí tuệ rồi. Nhưng tôi e rằng đó không phải là ngụ ý trong câu hỏi này. Ngụ ý ở đây là cái gì có thể thay thế cho chủ nghĩa dân tộc, phải không? Bất cứ sự thay thế nào cũng là một hành động không mang lại trí tuệ. Nếu tôi từ bỏ một tôn giáo để gia nhập một tôn giáo khác, hoặc ly khai một đảng phái rồi gia nhập một đảng phái khác, thì sự thay thế liên miên này cho thấy một tình trạng không có trí tuệ.
Làm cách nào để chủ nghĩa dân tộc biến mất? Chỉ khi chúng ta hiểu hàm ý đầy đủ của nó, bằng cách xem xét nó, bằng cách nhận thức về ý nghĩa của nó trong hành động ngoại tại và nội tại. Xét về bên ngoài, nó gây ra tình trạng phân hóa, chia rẽ giữa người với người, gây ra phân tầng xã hội, chiến tranh và sự tàn phá, một điều hiển nhiên với bất cứ ai tinh mắt quan sát. Xét về bên trong, về mặt tâm lý, việc đồng nhất hóa với những gì trọng đại hơn, với quê hương, với một ý niệm thì đương nhiên là một dạng tự khuếch đại. Sống trong một ngôi làng nhỏ bé, một thành phố lớn hay bất cứ nơi nào, thì tôi cũng chẳng là gì cả. Nhưng nếu tôi tự đồng nhất hóa bản thân với những gì trọng đại hơn, với quê hương, nếu tôi tự gọi mình là một người Hindu giáo, thì điều đó tôn cái hư danh của tôi lên, nó cho tôi sự thỏa mãn, danh tiếng, cảm giác hạnh phúc. Và sự đồng nhất hóa với điều to lớn hơn, vốn là một nhu cầu tâm lý cho những ai cảm thấy tự khuếch đại bản thân là thiết yếu, cũng tạo nên sự xung đột, tranh chấp giữa con người với nhau. Do đó, chủ nghĩa dân tộc không chỉ tạo nên xung đột bên ngoài, mà còn gây ra tâm trạng thất vọng bên trong. Khi người ta hiểu về chủ nghĩa dân tộc, toàn bộ quá trình của chủ nghĩa dân tộc, thì nó sẽ biến mất. Sự hiểu biết về chủ nghĩa dân tộc có được nhờ trí tuệ, bằng cách quan sát cẩn thận, bằng cách khảo sát kỹ lưỡng toàn bộ quá trình của chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa ái quốc. Từ sự xem xét đó, trí tuệ xuất hiện và lúc ấy, chủ nghĩa dân tộc không được thay bằng thứ gì khác cả. Ngay khi bạn thay thế chủ nghĩa dân tộc bằng tôn giáo, thì tôn giáo trở thành một phương tiện khác để tự khuếch đại bản thân, một nguồn lo âu về tâm lý khác, một phương tiện tự nuôi dưỡng bằng niềm tin. Do đó, bất cứ hình thức thay thế nào, dù cao quý đến đâu đi nữa, vẫn là một dạng ngu muội. Việc đó giống như một người bỏ thuốc lá và thay bằng nhai kẹo cao su, ăn trầu hay bất cứ thứ gì khác. Ngược lại, nếu họ thực sự hiểu toàn bộ vấn đề của việc hút thuốc, về các thói quen, cảm giác, nhu cầu tâm lý và những thứ đại loại như vậy, thì họ sẽ bỏ dần việc hút thuốc. Bạn chỉ có thể hiểu biết nếu trí tuệ phát triển, nếu trí tuệ đang hoạt động, mà trí tuệ lại không hoạt động khi có sự thay thế. Sự thay thế chỉ đơn thuần là một dạng thức tự mua chuộc, dụ dỗ bạn để không làm điều này nhưng lại làm điều kia. Chủ nghĩa dân tộc, cùng với sự độc hại của nó, với nỗi bất hạnh và sự tranh chấp trên thế giới mà nó gây ra, chỉ có thể biến mất khi xuất hiện trí tuệ. Và trí tuệ sẽ không xuất hiện nhờ đậu những kỳ thi và nghiên cứu sách vở. Trí tuệ bắt đầu hiện hữu khi chúng ta hiểu các vấn đề như khi chúng sinh ra. Khi hiểu biết về vấn đề ở những cấp độ khác nhau của nó, không chỉ ở bên ngoài mà còn cả những phần nội tâm, thì trong quá trình đó, trí tuệ bắt đầu hiện hữu. Vì vậy, khi có trí tuệ thì không có sự thay thế. Và khi nào có trí tuệ, thì chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa ái quốc – một dạng của sự ngu muội – sẽ biến mất.